• شنبه ۴ اسفند ماه، ۱۳۹۷ - ۱۳:۵۶
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 9712-294-5
  • خبرنگار : ----
  • منبع خبر : گزارش

"ملاعلی" حکیم مردم‌پناه

روایتی از ورود "حکیم‌الهی" به درس ملای سبزواری و اثبات معاد در حضور پادشاه

اشاره:
ملاعلی سمنانی مشهور به حکیم‌الهی یکی از نام‌های آشنا در شهر و استان سمنان است اما این حکیم فرزانه آنگونه که باید در سطح ملی شناخته شده نیست.
به گزارش خبرنگار ایسنا-منطقه سمنان،اگرچه این برای سومین‌بار در دو دهه گذشته است که برنامه‌ای در نکوداشت این عالم فرزانه دوران قاجار در سمنان برگزار می‌شود اما هنوز آنگونه که باید این حکیم ارجمند به دوستداران حکمت و فلسفه شناسانده نشده است.

چهره ماندگار حکمت و فلسفه و رئیس انجمن حکمت و فلسفه کشورمان از ملاعلی حکیم‌الهی سمنانی به عنوان یکی از شاخص‌ترین حکمای دو سده پیش نام برد و گفت: حکیم‌الهی اسما‌ء الهی را در خود به فعلیت رسانده بود.

 پروفسور اعوانی در نکوداشت ملاعلی سمنانی(حکیم الهی) از حکمت به عنوان اصل دین نام برد و اظهار کرد: اهمیت حکمت تا آنجا است که خداوند در قرآن حکمت را خیر کثیر می‌داند.

وی با بیان اینکه فهم حکمایی جایگاه والایی دارد به وجود دو نوع حکیم بحثی و استدلالی اشاره و تصریح کرد: عالی‌ترین نوع حکمت، حکمت الهی است در واقع حکیم به حقایق آگاه است ضمن اینکه آن علمی که باطن همه علوم است و انسان را به خداوند می‌رساند، حکمت است.

اعوانی از ایران به عنوان مهمترین جایگاه حکیمان دنیای اسلام نام برد و گفت: همه حکمای بزرگ و از جمله حکمایی همچون فارابی، ابن سینا، ابوریحان بیرونی، ملاصدرا و... در ایران و در مناطق شیعه‌نشین بودند.

وی  به چرایی اشتهار ملاعلی سمنانی به حکیم الهی پرداخت و افزود: عالی‌ترین نوع حکمت حکمت الهی است و همان‌گونه که خداوند در قرآن نیز فرموده انسان همواره در حال نسیان و بی‌خبری است و این حکیم و خصوصا حکیم الهی است که او را آگاه می‌کند.

وی با اذعان به اینکه حکمت الهی از راه تزکیه نفس به دست می‌آید ادامه داد: در سمنان نیز سه حکیم برجسته‌ در ادوار مختلف وجود داشته که ملاعلی حکیم‌الهی ، ملاصادق پدر حکیم الهی و علی نسایی که از شاگردان برجسته ابن‌سینا بوده و ناصرخسرو همانگونه که در سفرنامه خود به آن اشاره کرده وقتی به سمنان می‌رسد به کلاس درس وی رفته و در سفرنامه خود به این دیدار اشاره‌ای کرده است.

این چهره ماندگار حکمت و فلسفه از ملاصادق پدر ملاعلی سمنانی به عنوان یکی از حکیمان برجسته سمنانی نام برد و گفت: ملاصادق از چنان جایگاهی برخوردار بوده که پیش از آنکه فرزندش ملاعلی به شاگردی ملاهادی سبزواری برود با ملاهادی مکاتباتی داشته و در یکی از این مکاتبات سوولاتی با ملاهادی سبزواری در میان می‌گذارد که سوولات مهمی است که در زمره سوولات دشوار و نخستین قرار می‌گیرد و نشان از جایگاه ملاصادق دارد. البته این سوولات به سیدملاصادق نسبت داده شده که احتمالا انتساب آن اشتباه است و قاعدتا همین ملاصادق پدر ملاعلی سمنانی است.

وی در ادامه از ملاعلی سمنانی به عنوان یکی از برجسته‌ترین حکیمان عصر خود نام برد و گفت: ملاعلی در علوم بسیاری و از جمله در نجوم توانا بوده است.

اعوانی با بیان اینکه ملاعلی سمنانی سفرهای زیادی داشته ادامه داد: ملاعلی به کربلا، نجف، مکه، ری و...سفرهایی داشته اما مهمترین سفر ملاعلی حکیم الهی سفر به سبزوار و شاگردی حاج ملاهادی سبزواری است.

  ملاعلی را حتما به شاگردی بپذیر

وی به روایتی از ورود ملاعلی به سبزوار به قلم فرزند ملاهادی سبزواری اشاره و خاطرنشان کرد: ملاعلی فردای روزی که به سبزوار می‌رسد وارد درس حاجی سبزواری(ملاهادی سبزواری) می‌شود و خدمت او می‌گوید که به کربلا و نجف سفر کرده و اینک از سمنان به سبزوار آمده است. ملاعلی حکیم الهی سه بار این جمله را بیان می‌کند اما حاجی سبزواری چیزی نمی‌گوید.

اعوانی اضافه کرد: همان‌گونه که فرزند ملاهادی سبزواری روایت کرده، بعد از سه بار تکرار آن جمله و پاسخ ندادن ملاهادی سبزواری، بالاخره ملاهادی سبزواری لبخندی می‌زند و طلبه سمنانی را به شاگردی می‌پذیرد.

وی ادامه داد: ملاعلی می‌پرسد سه بار پرسیدم و جوابی ندادید؟ ملاهادی می‌گوید از دریچه باطن نظر کردم شنیدم هاتفی آواز می‌دهد که ملاعلی سمنانی را حتما به شاگردی بپذیر.

وی با بیان اینکه این روایت نشان می‌دهد که هر دو اهل غیب بودند افزود: یکی از حوادث دیگر زندگی ملاعلی سمنانی احضار او به تهران است. در واقع ملاعلی سمنانی آنقدر شناخته شده بوده که ناصرالدین شاه او را به تهران احضار می‌کند و ملاهادی در جلسه‌ای که در آن ملاعلی کنی، ملا زنوزی و پادشاه بوده به ایراد سخن و بحث پیرامون معاد و..می‌پردازد.

چهره ماندگار کشورمان ادامه داد: در همین بحث است که ملاعلی سه کت و جامه به تن می‌کند و می‌پرسد من کی‌ام؟ می‌گویند ملاعلی، یک کت از تن بیرون می‌کند و باز همان پرسش را تکرار می‌کند و دوباره پاسخ می‌شنوند که ملا علی و سومین را هم بیرون می‌کند و می‌گوید حالا من کی‌ام؟ که باز می‌گویند ملاعلی. سپس در اثبات نظر خود می‌گوید پس"من"  من این من نیست و من من در حقیقت "من"  الهی است که در ما ثابت است.

وی با بیان اینکه ملاعلی حکیم الهی یک حکیم ربانی بوده گفت: در دنیای امروز عالم و دانشمند زیاد داریم اما متاسفانه "حکیم" نداریم.

وی با بیان اینکه جامع‌ترین تعریف از انسان از آن خداست که در قرآن آمده افزود: قرآن می‌فرماید انسان مظهر همه اسماءالهی است و این جامع‌ترین تعریف از آدمی است. و حکیم الهی سمنانی در واقع این اسماءالهی را در خود به فعلیت رسانده بود.

رئیس بنیاد نخبگان استان سمنان خواستار جمع‌آوری آثار به‌جا مانده از ملاعلی سمنانی و انتشار آنها شد.

داود فیض در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا-منطقه سمنان اظهار کرد: بنیاد نخبگان استان در همین راستا مجموعه مقالات و سخنرانی‌های نکوداشت حکیم‌الهی را منتشر می‌کند اما به نظر می‌رسد باید برای انتشار آثار حکیم‌الهی و جمع‌آوری آثار وی باید دستگاه‌های فرهنگی تلاش بیشتری انجام دهند.

وی با بیان اینکه باید گرد غربت از چهره حکیم‌الهی زدوده شود تصریح کرد: ملاعلی از چهره‌های پرآوازه حکمت و فلسفه و یکی از گنج‌های پنهان این منطقه است اما با این وجود در دیار خود غریب است.

فیض با بیان اینکه باید مستندسازی بیشتری در خصوص وی صورت گیرد افزود: بنیاد نخبگان استان سمنان آمادگی دارد در این خصوص با دیگر دستگاه‌های مسوول همکاری کند.

رئیس بنیاد نخبگان استان با انتقاد از آنچه غربت آرامگاه این چهره برجسته علمی در سمنان می‌خواند گفت: آرامگاه ایشان با وجود اینکه در منطقه مناسبی در شهر سمنان واقع شده اما به آن رسیدگی نشده و علاوه بر اینکه در داخل مقبره هیچ امکاناتی وجود ندارد فضای بیرونی آرامگاه نیز نیازمند آرایش و پیرایش بیشتری است.

وی در پاسخ به پرسش خبرنگار ایسنا در خصوص برنامه‌های بنیاد نخبگان استان در خصوص معرفی مفاخر علمی ،هنری و فرهنگی استان گفت: بنیاد نخبگان استان برنامه تکریم چهره‌های برجسته علمی استان را در برنامه کاری خود دارد و تاکنون چندین برنامه در این خصوص برگزار کرده که آخرین آنها همین نکوداشت ملاعلی سمنانی است.

حکیم الهی یکی از مردمی ترین علمای شهر در آن دوران بوده، ارتباط مردم با این حکیم فرزانه تا به آنجا بوده که امروزه هنوز ردپای جایگاه اجتماعی ملای سمنانی و اعتماد و اتکای مردم به حکیم را می توان در ادبیات محاوره ای و ضرب المثل های به جا مانده از آن دوره دید. حکیم در آن دوره مهمترین  ملجاء و پناه مردم بوده و از این رو برخی از وی به عنوان حکیم مردم پناه یاد کرده اند.

به گزارش ایسنا؛حاج ملا علی سمنانی فرزند حاج محمد صادق نخستین امام جماعت مسجد سلطانی(امام سمنان) متولد سال 1243 هجری قمری در سمنان و از شاگردان حاج ملا هادی سبزواری است.

 حاج ملا علی پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی برای تكمیل دروس خود به شهرهای كربلا، نجف ،تهران و اصفهان سفر کرده و از علمای صاحب نام آن زمان بهره‌مند شده و پس از طی مدارج عالی علمی به زادگاه خود در سمنان برمی‌گردد.

ملاعلی حکیم الهی در 18 سالگی به همراه پدر، حج گزارد، پس از مدتی به اصفهان سفر کرد و ریاضیات و هیئت و نجوم را در مدرسه جده آموخت و سپس برای به تحصیل فقه و اصول به کربلای معلّا عزیمت کرد.

 حکیم الهی در 24 سالگی و برای تکمیل آموخته های خود به نجف اشرف رفته و پس از طی مدارج علمی، به سمنان بازگشته و به ارشاد خلق می‌پردازد. ملاعلی همچنین مدت چهار سال در محضر ملا هادی سبزواری حکیم و عالم بزرگ فلسفی آن زمان تلمذ کرده است.

به هر روی ملاعلی سمنانی اگرچه هنوز در بین مردمان دیار کویر و به‌ویژه در سمنان چهره‌ای نام‌آشنا است اما جدا از حضور زنده حکیم‌الهی در حکایات ، فرهنگ فولکلور و بومی منطقه و تاریخ شفاهی مردمان سمنان، همه تلاش مسوولان فرهنگی مرکز استان برای شناساندن این حکیم فرزانه، محدود شده به نامگذاری یک خیابان در سمنان به نام نامی این عالم برجسته و البته وجود یک مقبره گمنام و غریب در طلعیه همان خیابان که آن هم به یاری نوادگان ملاعلی همچنان سرپا مانده تا گه گاه پذیرای رهگذرانی باشد که به این ملای سمنانی ارادت ویژه دارند.

گزارش از: هوشنگ بسطامی-ایسنا سمنان


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: